VRNs
(24.11.2011) – Việc một dân phòng xông vào gây hấn với linh mục và giáo
dân giáo xứ Thái Hà đã gióng lên tiếng chuông báo động về tình trạng
lạm dụng quyền hạn của lực lượng dân phòng, góp phần tạo nên thái độ đề
phòng dân phòng của người dân.
Điểm qua một số sự kiện xảy ra gần đây,
có không ít trường hợp đánh người gây thương tích, thậm chí thiệt mạng,
mà có sự nhúng tay của lực lượng dân phòng. Gần đây nhất là vụ một nhóm
dân phòng ở phường Bình Hòa, thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương, đánh
trọng thương anh Nguyễn Hữu Thắng trong lúc đi tuần ban đêm hôm 16/9
khiến cho anh này bị ngất xỉu và phải nhập viện cấp cứu, chỉ vì Thắng và
nhóm bạn có lời qua tiếng lại với nhóm dân phòng trên.
Trước đó khoảng một tháng, vụ việc nhóm
sinh viên 4 người bị lực lượng dân phòng ở phường Hoà Hiệp, quận Liên
Chiểu, TP. Đà Nẵng, đánh bể đầu, xịt hơi cay và chích roi điện khiến một
trong số các sinh viên bị đốt cháy vào ngày 6/8, khiến dư luận hết sức
bất bình. Chưa kể những sự việc xảy ra hằng ngày mà rất nhiều người dân
đã gặp và chứng kiến như dân phòng hạch họe, chửi bới người vi phạm giao
thông, có hành vi đe dọa, gây hấn đối với người không đội mũ bảo hiểm
v.v…
Dân phòng là ai?
Nhưng sự việc gây bức xúc trong dư luận
nhất có lẽ là vụ dân phòng cùng với công an đánh chết ông Trịnh Xuân
Tùng ở Hà Nội chỉ vì vi phạm lỗi đội mũ bảo hiểm. Nói về sự việc xảy ra
với cha, chị Kim Tiến, con ông Trịnh Xuân Tùng, cho biết:
“Theo em được biết, lực lượng dân phòng
là lực lượng để hỗ trợ cho những chiến sĩ công an nhân dân để hoàn thành
nhiệm vụ của họ. Họ chỉ có nhiệm vụ là đứng nhắc nhở và giữ gìn trật tự
an ninh thôi, ngoài ra họ không có quyền và chức trách gì khác. Nhưng
em thấy trong vụ của bố em, họ đã lạm dụng điều đó. Họ lao vào tấn công
bố em. Hành động đó không khác gì hành động của những tên côn đồ.”
Dân phòng nhảy ra đường chận xe máy
Được biết, dân phòng là lực lượng được
thành lập ra với mục đích hỗ trợ bảo vệ trật tự ở địa phương. Ở các
thành phố lớn, lực lượng dân phòng được lập ra với số lượng tùy theo nhu
cầu của từng phường.
Riêng ở quận Đống Đa, Hà Nội, nơi xảy ra
sự việc dân phòng gây hấn ở giáo xứ Thái Hà, ông Vĩnh, một người dân ở
quận này cho biết:
“Dân phòng thì các phường người ta đều
tổ chức, mỗi phường có một số người. Cái này thì mới xảy ra cách đây vài
ba năm thôi. Người ta có thêm lực lượng đó, đó là những người về hưu,
những cựu chiến binh, thậm chí có phường dùng cả những thành phần bất
hảo, có những thành phần đi tù về, để với ý là giữ gìn trật tự. Cái đấy
thì thực tế cũng có tác dụng nhất định, ví dụ như phân luồng giao thông,
bảo vệ trật tự ở chợ, ở những chỗ hỗ trợ cho cảnh sát. Người ta vẫn lên
án việc lạm dụng.
Không biết là như thế nào nhưng rõ ràng
là tốn kém đáng kể và cái này phát sinh từ ngày có vụ Thái Hà đến giờ và
Đống Đa là để thí điểm, sau đó đến nhiều nơi khác. Tôi có hỏi chuyện
mấy anh dân phòng ở tổ dân phố ở phường Trung Tự thì họ có nói cái này
là mới có sau vụ đó (đòi đất ở giáo xứ Thái Hà trước đây). Mỗi phường
thường có độ 5 – 7 người gì đó để tăng cường thêm cho lực lượng công an.
Trước đây thì không có cái đó.”
Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, lực
lượng dân phòng chuyên trách thường do UBND cấp phường đứng ra tuyển
dụng, ký hợp đồng và trả tiền mỗi tháng. Tuy nhiên, công an phường sẽ là
đơn vị quản lý, phân công và điều động lực lượng này. Ngoài ra, ở một
số nơi còn có dân phòng khu phố. Lực lượng này do người dân bầu chọn nên
họ nhận tiền từ tổ dân phố. Lực lượng này thường không có đồng phục mà
chỉ đeo băng đỏ ở tay và không được mang theo công cụ. Nhiệm vụ của dân
phòng nói chung là tham gia hỗ trợ cho công an trong các việc như đi
tuần tra, giải tỏa, bảo vệ hiện trường tai nạn, đưa người vi phạm về trụ
sở công an… nhưng không được phép kiểm tra hay xử lý trong các vụ việc.
Đó là một số những quy định về lý thuyết về chức năng và nhiệm vụ của lực lượng dân phòng? Thế còn trên thực tế thì sao?
Tại sao dân “phòng”… dân phòng?
Không thể phủ nhận, trong nhiều trường
hợp, lực lượng dân phòng đã góp phần giữ gìn trật tự an ninh xã hội theo
đúng chức năng của họ. Nhưng trong nhiều trường hợp khác, thái độ và
cách hành xử của lực lượng dân phòng đã khiến cho không ít người dân
không mất đi thiện cảm đối với lực lượng này.
Nhận xét về điều này, ông Vĩnh cho biết:
“Cũng có nhiều ý kiến khác nhau lắm. Có
nhiều người người ta không ưa lực lượng đó bởi vì nhiều khi họ lạm dụng
vai trò của mình, làm quá mức những gì mình được ủy nhiệm, ví dụ như bắt
người đội mũ bảo hiểm. Còn những việc khác như phân luồng giao thông ở
cổng trường học như ở trường Bế Văn Đàn, trường Hồ Đắc Duy ở đường
Nguyễn Lương Bằng. Trong một số trường hợp cũng được như trong cắm cờ ở
các khu vực nguy hiểm khi bị lũ lụt, đi tuần vào ban đêm, hoặc giúp coi
xe ở những điểm tụ tập xem bóng đá ban đêm…
Ở khu vực quanh đây thì họ làm việc cũng
được. Nhưng có đôi chỗ thì họ lạm dụng, chẳng hạn như họ bắt một số
người, điển hình như vụ bắt anh Paulus Lê Sơn ở trên đường Nguyễn Lương
Bằng thì do lực lượng dân phòng là chính, kết hợp với công an, bắt anh
ta lên xe ô tô, rồi trói, đè nghiến ra và đưa về phường Quang Trung. Thế
thì dân phòng đã làm quá mức quy định của mình, thậm chí còn đánh
người.”
Tình trạng lạm dụng quyền hạn của dân
phòng đã được báo chí lên tiếng khá nhiều, ngay trong những vụ việc hoàn
toàn không mang tính “nhạy cảm” như liên quan đến chính trị hay tôn
giáo.
Trong khá nhiều sự việc bị báo chí đưa
lên, luôn luôn có một đại diện của lực lượng công an lên tiếng bênh vực
cho hành vi vi phạm pháp luật của dân phòng, khiến cho nhiều người dân
thêm bức xúc và mất lòng tin đối với lực lượng này. Một giáo dân ở Thái
Hà cho biết:
“Thực ra thì chức năng của dân phòng là
lực lượng hỗ trợ các lực lượng an ninh để đảm bảo an ninh trật tự trong
một khu vực nào đấy nhất định. Nhưng nhiều khi có cảm giác trong quá
trình thi hành công việc, họ tỏ thái độ hống hách này kia cũng rất nhiều
cho nên thiện cảm của người dân đối với lực lượng đấy không nhiều lắm,
kể cả những người dân bình thường cũng thế, không chỉ trong những vụ
liên quan đến tôn giáo hoặc biểu tình, mà kể cả những việc mà họ làm
ngoài đường cũng thế. Mà đằng sau họ lại được bảo kê bởi nhiều cơ quan
an ninh khác nữa cho nên các ông ấy hống hách lắm.”
Qua rất nhiều sự việc dân phòng gây hấn,
chửi bới, đánh đập người dân, nhiều người dân đã chọn cách “tránh voi
chẳng xấu mặt nào”, một số khác lên tiếng qua các phương tiện thông tin
đại chúng, thậm chí có người còn đề nghị “mở một lớp dạy văn hóa” cho
lực lượng này.
Chị Bùi Thị Minh Hằng, người đã từng
nhiều lần tham gia biểu tình chống Trung Quốc tại Hà Nội, cho đây là một
lực lượng có lối hành xử thấp kém:
“Từ xưa đến nay, nhìn nhận của người dân
đối với lực lượng dân phòng ở Việt Nam đã không có gì là thiện cảm và
tin tưởng cả. Bởi vì sao? Vì chính quyền họ dùng lực lượng dân phòng gồm
nhiều thành phần nên cách hành xử nói chung (họ) là công cụ, ngay cả
ngành công an còn là công cụ, cho nên lực lượng dân phòng là những công
cụ mạt hạng.”
Trở lại với sự việc ở giáo xứ Thái Hà,
cũng như nhiều người dân khác, chị Minh Hằng cho rằng việc người dân
phòng xông vào gây hấn ngay trong diễn ra thánh lễ là điều không thể
chấp nhận được. Chị nói:
“Mặc dù mình không phải là giáo dân,
nhưng mà dù là giáo dân hay nông dân hay nhân dân, thì tất cả việc làm
người ta đều cần phải có luật pháp, có tôn ti trật tự. Vấn đề Thái Hà
(nếu) họ có điều gì sai trái pháp luật thì đương nhiên cá nhân Minh Hằng
và nhiều người dân khác sẽ không ủng hộ. Nhưng bản thân giáo xứ Thái
Hà, thì Minh Hằng thấy ở họ không có điều gì sai trái cả. Chuyện họ đi
đòi đất đòi cát, điều đó là đương nhiên thôi, là bởi vì có vay thì phải
có trả. Mượn thì phải trả, chứ đâu thể mượn rồi giở trò ăn cướp được.
Chính những điều đó và bây giờ họ làm những điều mà mình cho là không
thể chấp nhận được, ví dụ như chuyện tay dân phòng.”
Chính vì vậy, chị Minh Hằng đã kêu gọi
những người bạn của mình trên Facebook cùng thắp nến cầu nguyện cho giáo
xứ Thái Hà kể từ bây giờ cho đến Noel.
Theo chị, giáo dân Thái Hà hiện nay đang
là những người lâm nạn trước tình trạng cư xử thô bạo của lực lượng an
ninh, trong đó có dân phòng. Chính vì thế, việc làm của chị không phải
là để bảo vệ giáo dân hay giáo xứ Thái Hà, mà là để bảo vệ pháp luật,
công lý và sự thật. Có lẽ đây cũng là điều mà mọi người dân Việt Nam đều
mong muốn nhìn thấy, đặc biệt là nơi những người được xem là lực lượng
giữ gìn trật tự, an ninh xã hội.
Khánh An, phóng viên RFA
Nguồn: RFA
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét