Bản dịch phim hang động lớn nhất thế giới phần II

Hiện phim vẫn đang chiếu trên kênh truyền hình NatGeo của National geographic với độ phủ sóng hơn 180 quốc gia. Tháng đầu tiên công bố trên mạng về hang động lớn nhất thế giới, có gần 20 triệu lượt truy cập vào các bức ảnh về Sơn Đoòng và hiện đã vượt xa con số trên. Chứng tỏ, vượt luôn cả cuộc bầu chọn cho Vịnh Hạ Long.


Hãy thưởng thức phần hai trứ danh với âm nhạc hàn lâm và tiếng động chim hót ở khu rừng dưới 400m so với mặt đất, rất khó để có thể có một di sản nào đó ở Việt Nam trở thành tâm điểm của National geographic cả về bài viết, nhiếp ảnh và phim khoa học. Trong lịch sử chưa một hang động nào có được thu hút vĩ đại nào như thế



Bản dịch phần II:

Độ pH thường dao động từ 1 – 14. Nếu độ pH càng thấp thì tính axít trong nước càng mạnh. Để kiểm chứng được tính khác thường, Granger đang đọc để biết được nơi có độ pH thấp hơn 7 nghĩa là trung tính.  

Tìm kiếm loài mới

Trên bề mặt, những trận mưa lũ nhiệt đới làm nhập thảm thực vật và thẩm thấu qua đất. Trên đường đi, nước hấp thụ các-bon đi-ô-xít và làm nước có tính a xít. Khi nước đạt tính a xít cao nó chảy vào trong hang Sơn Đoòng càng bào mòn đá khi chảy qua.

Được rồi. Việc kiểm tra độ pH phải xong bây giờ. Và chúng ta đạt độ pH 7.5 nghĩa là nó rất đặc trưng, có thể nước ở những nơi thấp hơn sẽ …. Kết quả kiểm tra làm Granger ngạc nhiên. Nước ở đây không có tính axít khác thường. Những kết quả này không giúp Granger hiểu được tại sao hang động này lại rộng lớn đến vậy. Ắt hẳn câu trả lời phải nằm sâu trong hang động.

Đúng là một kích thước huyền thoại.

Điều này có thể lý giải về kích thước của hang động này. Nhưng có một điều kỳ lạ ở đây và tìm ra câu trả lời cho kích thước rộng lớn của hang động … là trọng tâm chính. Granger cần phải đi vào sâu hơn nữa bởi điều lý giải có thể nằm sâu trong kia …

Ống ngắm hồng ngoại xác định kích cỡ hang động.

Tôi sẽ cho nhỏ thêm một chút axít nữa đến khi chất lỏng này chuyển sang màu vàng và bằng cách này phản ứng hóa học sẽ xảy ra và tôi có thể đọc được từ xa-ranh này lượng cán-bon đi-ô-xít có trong nước. Thêm một giọt nữa và bây giờ nó đã chuyển sang màu vàng. Được rồi, chúng ta có khoảng 62 miligram các-bon đi-ô-xít trên một lít nước. Điều này có nghĩa là cứ mỗi 1000 ga-lông nước chảy qua khu vực này sẽ mang đi khoảng 8 ounce đá vôi bị hòa tan, tương đương với cỡ 2 quả bóng chày trên một giây. Điều này nghe có vẽ như … cũng đáng kể nhưng so với hang động có kích thước như thế này thì lượng khoáng chất can-xít này là không đáng kể. Giống như độ pH, kết quả kiểm tra CO2 cũng chỉ bình thường và không có gì ngoại lệ. Đây đúng là kết quả mà một nhà địa chất mong phát hiện ra ở bất kỳ một dòng sông ngầm nào chảy qua hang động đá vôi. Các kết quả này không giúp cho Granger hiểu được tại sao hang động này lại lớn đến vậy. Câu trả lời nằm trong phần sâu hơn của hang động.

Chuẩn bị khám phá trường thành Việt Nam

Cả nhóm cần được nghỉ ngơi và làm lán. Họ chị có đủ thức ăn và nước uống cho đủ 6 ngày, đủ để tiếp cận đến bức tường thành cao lớn và quay trở lại cửa hang. Phải quản lý cẩn thận sự mất nước và hao tốn calory của các thành viên trong đoàn.

Tiến sỹ Nguyễn Hiệu, nhà địa mạo học và Ts. Thái Nguyên, nhà sinh vật học từ Trường Đại học Hà Nội đã giúp Limbert tổ chức chuyến thám hiểm này. Hy rọng rằng những người dân vác đồ sẽ mang được tất cả túi đồ đến chỗ cắm trại trong hang động.

Đây là một chuyến đi thật tuyệt và đây cũng là một nhóm khuân vác tuyệt vời. Tôi muốn nói rằng mọi người phải vác nhiều thứ nặng hơn trọng lượng của chính họ. Becher đi sâu hơn vào phía trong hang động. Cô hy vọng sẽ phát hiện được những loài mới nhưng những nơi đi quan Becher chỉ thấy sự hoang dã trống rỗng.  

Quả là đáng tiếc, tôi đã mong đợi những điều tuyệt vời … nhưng với nước ngập như thế này, hẵn tôi phải suy nghĩ lại cách tiếp cận của mình.

Một phút nghĩ ngơi của đoàn thám hiểm

Cả đoàn đã kiệt sức và tìm chỗ để dừng chân, cắm trại nghỉ qua đêm đầu tiên trong hang động. Sáng hôm sau, họ tiếp tục đi thêm 1km nữa vào sâu trong hang.

Ts. Darryl Granger đã thám hiểm một vài trong số các hang động lớn nhất thế giới nhưng chỉ hang động này sắp mang đến cho ông những điều mà ông chưa từng thấy trước đây.

Nằm sâu ở trung tâm của Hang Sơn Đoòng này là một phễu karst kỳ diệu và bí ẩn. Nền hang động này đã bị sập vào lòng hang, điều này cho phép ánh nắng chiếu thẳng vào phễu karst, kết nối ở phần cửa sập với nền hang mang lại những thành phần quan trọng của sự sống: nước và ánh sáng.

Mọi người ơi!

Đây là hang động lớn nhất thế giới – và phần còn lại của phần này đang bị bịt kín???

Tuyệt thật. Điểm này cách cửa hang 1.5km. Quả thật là rộng lớn.



Khu rừng 400 m dưới mặt đất, độc nhất vô nhị trên thế giới



Đây là một cánh rừng nhỏ độc nhất vô nhị được hình thành nằm cách mặt đất 400m.

Khu rừng này, nằm giữa các phòng hang, là một trong những địa điểm đẹp nhất.

Quả thật không thể tin được. Đây hẵn là một trong những kỳ quan của thế giới mà không thể tìm thấy ở một nơi nào khác trên hành tinh này. Tôi cho rằng đây sẽ là một nơi lý tưởng cho một nhà sinh học.

Phễu karst này là một cửa sổ mang đến sự hiểu biết ngoài sự trong đợi đối với Granger để biết được cấu trúc đá vôi ở đây. Đây là điểm gót chân Asin của hang Sơn Đoòng. Đây là một điển hình của loài phễu karst đặc biệt. Đó là phễu karst bị sụt (hay còn gọi là hố sụt). Hiện tượng này xảy ra khi bạn một phòng hàng mà trần hang bị sụp xuống vào trong phòng hang đó. Và điều này xảy ra ở đây bởi đá vôi ở trần hang thực sự rất mỏng và chúng chỉ không đủ mạnh để giữ lại phần trần hang bị sụp. Bạn có thể thấy chúng ở phía bên kia của bức tường này.

Như tranh thuỷ mặc, di sản vô giá, vườn địa đàng Eden

Ở một thời điểm nào đó trong sự hình thành hang động này trước đây, dòng sông đã bào mòn, làm cho những lớp đá vôi ngày càng mỏng đi và cuối cùng là cuốn trôi phần trần hang. Dòng sông đã xói mòn đá ở trần hang đến khi làm trần hang sụt xuống. Hố sụt này được biết đến như là “phần chìa ra ở bao lơn”. Bạn có thể nghĩ về, ít nhất về mặt lý thuyết, việc có một tấm đá lòi ra ngoài như một tấm ván lặn.

Bạn có thể chìa ra trước khi nó bị gãy bởi chính độ năng của tấm ván. Và điều này chính xác là điều đang diễn ra – bởi bạn có thể làm cho hang động lớn hơn, lớn hơn nữa, về cơ bản bạn đang đẩy một tấm ván lặn bằng đá, một tấm đá thòi ra và chống đỡ trọng lượng của chính nó.

Những lớp đá vôi ở khu vực này của Việt Nam đặc biệt rất dày và có rất ít vết nứt hoặc chỉ có một số điểm nứt yếu.

Dòng sông đã đi xuyên qua cảnh quan đá vôi nguyên khối này.



Một kiểu sex của tự nhiên



Những hố sụt mạnh cho thấy một số nơi mà các lớp đá đã trở nên mỏng đi và vì thế yếu hơn. Chính vì thế, chúng đón nhận mưa nắng để rồi hình thành sự sống bên trong.

Tiến sỹ Thi và Annett Becher là những người đầu tiên leo vào trong hang động. Chúng ta đang gần được cảm nhận một sự đánh giá rất tốt về những điều khác biệt ở đây. Annette rất mong vào sự tinh thông của Thi về các loài thực vật của rừng mưa để biết được sự khác biệt ở xứ sở thần tiên dưới lòng đất này so với trên mặt đất. Sau khi thám hiểm phần đầu tiên của hang động nhưng không vẽ được gì, thì hố sụt này đã đáp ứng được những mong đợi của Becher. Đây là một khu vực phong phú về sự sống: một hệ sinh thái có một không hai chưa từng được khám phá. Thật tuyệt. Đây quả đúng là một kho báu để các nhà sinh vật học phấn đấu và mọi thứ sống ở đây đã tìm được một cơ hội trọn vẹn: những chú chim đã vô tình nhả hạt cây xuống để cây cối từ đó đâm chồi và mọc lên.

Rất khó để có một di sản Việt Nam trên truyền hình trứ danh NatGeo

Và rồi chúng phải xoay sở tìm cách để phát triển trong một điều kiện hoàn toàn khác với rừng mưa mà chúng đã từng sinh sống. Ở đây, điều kiện ánh sáng tối hơn và được bảo vệ tốt hơn khỏi những cơn gió. Nền hố sụt là những mảnh đá vôi xốp được rơi từ trần động bị sụp. Thiếu ánh sáng và nước nghĩa là cây cối phải tìm ra cách mới để tồn tại. Và đây là một loài từ bên ngoài vào, trong nó còn xanh hơn. Vâng, nhưng tôi cho rằng nó rụng lá vào mùa đông.

Được rồi, như thế là bạn cho rằng ở ngoài kia thi cây cối xanh tốt nhưng ở đây thì cây cối lại bị rụng lá và như thế là những chiếc lá non ở kia ư, thế còn những chiếc là màu đỏ thì sao? Chúng có phải là lá non không?

Rất khó để thế giới biết về Sơn Đoòng nhưng nó
đã chinh phục các hãng
truyền thông lớn nhất thế giới.

Được rồi, đúng. Becher đã từng hy vọng phát hiện ra một số loài thực vật mới được tiến hóa để phát triển ở thế giới ngầm lạ lùng này nhưng Thi thì không thấy những ví dụ về một cuộc tiến hóa độc đáo. Thay vào đó, anh cho rằng những cây mọc trong hố sụt này đang cho thấy một sự thích nghi tột bực. Đây là một quá trình mà các nhà sinh vật học gọi là tính tạo hình phenotip.

Đặc biệt hình dạng bên ngoài của những cây cối ở đây rất khác nhau. Chúng có thể tự thích ứng rất lớn đối với môi trường sống ở đây. Vì thế, có thể có hai cây ở đây có thể đúng cùng một loài, có cùng DNA nhưng chúng lại khác nhau trong một môi trường sống khác và trên thực tế nhìn chúng khá khác nhau.

Sơn Đoòng đã thu hút người Anh, người Mỹ
và trở thành tâm điểm

Đó là sự tạo hình cây mà tôi cho rằng chúng ta đang nhìn thấy một ví dụ điểu hình của hiện tượng tạo hình cây phenotip kỳ diệu. Những sự thích nghi kỳ lạ có rất nhiều ở hố sụt này. Trong vùng khí hậu nhiệt đới thì cây thường có màu xanh nhưng khi ở dưới này, chúng thường bị rụng lá nên chúng thường có tán lá thưa và thân hẹp. Ts. Thi đưa ra giả thuyết rằng điều này cho thấy các loài cây phải xoay xở để sinh tồn trong một môi tường khá thiếu nước và ánh sáng. Những tường đá của hố sụt thẳng đứng bao quanh khu rừng nhỏ có vai trò như một lá chắn tự nhiên ngăn cách khu rừng nhỏ này với thế giới bên ngoài, chặn một số loài của sự sống vào trong hang động.

Becher tìm kiếm những chỗ có đất đủ dày để đặt một số bẫy các loài động vật. Cồn sẽ giúp bảo quản bất cứ sinh vật nào vô tình bị mắc bẫy. Bây giờ chúng ta phải cố gắng tìm ra những dấu hiệu của sự sống trong hang động tối tăm này. Nhưng đến nay, cơ hội tìm kiếm ra tầm quan trọng của sự sống ở đây dường như không tốt. Có lẽ chăng chính dòng nước chảy mạnh tạo nên hang động lớn này cũng đang cuốn đi tất cả sự sống trong hang động?

Thế giới đến hiện tại không có hang động nào đẹp hơn Sơn Đoòng

Ở một phần ẩm ướt hơn của hang động, Granger phát hiện ra một manh mối để trả lời câu hỏi tại sao lượng nước rõ ràng có có tính axít trung bình ở đây lại có thể đục đẻo đá để tạo ra một hang động lớn hơn rất nhiều so với kích thước trung bình mà nó thường tạo ra. Granger có linh cảm rằng tốc độ dòng chảy ở đỉnh điểm có thể là yếu tố chính. Ở đây, nhưng gì chúng ta nhìn thấy là dạng vỏ sò nhỏ được đục vào tường đá. Chúng bị hòa tan khi có nước chảy qua. 

Ông kỳ vọng rằng sẽ tìm ra chứng cứ rằng nước chảy qua đây có tốc độ cực lớn// Nước chảy càng nhanh thì những hốc dạng vỏ sò càng nhỏ. Như thế nếu chúng ta thấy những hốc vỏ sò rất lớn, có thể - thì bạn sẽ biết được kích cỡ 1 mét từ bên kia. Đó là lúc nước di chuyển rất, rất chậm. Ở đây, bạn biết chúng có kích cỡ khoảng – một inch, khoảng một vài cen-ti-mét. Từ kích cỡ của các hốc vỏ sò, Granger cũng có thể phân tích ra được những gì được biết như là Số Reynolds, một phép đo hết sức quan trọng giúp ông biết được dòng nước mãng liệt như thế nào. 

Một huyền thoại của thế kỷ 21

Tương tự như thí nghiệm độ kiểm tra nồng độ axít trong nước mà ông đã làm, những phát hiện ở đây cũng chỉ ở mức trung bình và không giúp đưa ra mang mối nào để trả lời câu hỏi tại sao hang động này được hình thành lớn đến thế.

Ông phát hiện ra rằng dòng chảy ở đây đạt với tốc độ chảy 5km/giờ - tốc độ bình thường của dòng chảy của bất kỳ con sông nào. Đến bây giờ, bảng kết quả điều tra của ông vẫn còn là một tờ giấy trắng nhưng ông có thể ông sẽ giúp được Becher về nhiệm vụ khảo sát của cô.

Granger cho rằng, tính chất của hang động này có thể sắp thay đổi theo hướng tốt hơn. Ông cho rằng những gì đã xảy ra là hố sụt đầu tiên và nó vận hành giống cơ chế của một con đập lớn ở bên phải hang động. Chúng tôi đi băng qua phần hố sụt và bỗng nhiên mọi thứ sau đó lại trở nên khô ráo.

Một góc rừng trong hang

Chúng tôi không thấy những gì tương tự như đã thấy, phần hang tiếp theo trở nên ít hoạt động hơn. Và đây là nơi mà các loài động vật hang động sẽ vào bởi phần này không bị ngập lụt hơn 10 năm qua và vì thế, đây có thể … có thể là thời gian để tiến hóa. Đối với Granger, công thức trả lời tại sao Hang Sơn Đoòng này lại rộng lớn đến vậy vẫn là một bí ẩn. Khu vực này có các thành phần đúng để hình thành một hang động lớn: Điều khác thường là những lớp đá vôi nguyên chất lớn và những cơn mưa rào lớn cấp nước cho dòng sông sâu nhưng tốc độ chảy của nước và sự chuyển động không đều của nước không hé lộ điều gì khác thường và Granger gần như thất bại.

Những hình ảnh như thế này đã thu hút gần 20 triệu lượt theo dõi
tại tháng ra mắt đầu tiên trên NatGeo.

Cả đoàn thám hiểm cùng đi tìm câu trả lời. Tiếng vọng cho thấy có lẽ nó bị dội lại trong khoảng 500m, như thế nếu chúng ta ở gần cuối hang động và bạn có thể tiến đến cuối hang động hoặc kết thúc công việc thám hiểm trong ngày. Chúng tôi thường thử tiếng vọng bằng cách gọi to “ơi” để xem tiếng gọi có thể đi xa bao nhiêu và chúng tôi biết rằng chúng tôi có thể quay lưng trở về và quay lại để tiến hành một bước thám hiểm khác thành công trong ngày kế tiếp.

Cách đó không xa là Jonathan. Đối với cuộc thám hiểm này … chúng tôi cần có cách thức tinh vi hơn để đo được kích thước của hang động này. Khảo sát hang động thường đã từng là một quá trình thô sơ khi mọi thứ được tiến hành bằng tay. Hiện nay, các công cụ đo laser kỹ thuật số hiện tại đã giúp giảm đi công việc mệt mỏi của đôi chân và cung cấp các số liệu đo đạc chính xác. Họ phải tiến hành khảo sát mỗi phần trong hang động này và mỗi lần đo phải được tiến hành chính xác đến từng cm nhỏ nhất.  

Các nhà khoa học Mỹ gọi đây là vũ trụ thu nhỏ.

Khi máy đo gần tuyên bố danh hiệu “hang động lớn nhất thế giới” về độ dài, độ cao và bề rộng mà Sims đếm cho Limbert và cả đoàn cùng nghe. Máy laser đã xác định tầm xa qua đến điểm đã được xác định rõ được gọi là trạm khảo sát mà Sims đánh dấu bằng một đĩa loại nhẹ và nhỏ. Họ đo khoảng cách, độ cao và góc. Đó quả là một công việc khó và cần đến sự tỉ mỉ. 29.9 âm 3.099//Vâng.

Phía bên phải.// Vâng.

Chùm tia laser chiếu đến điểm cao nhất của phần này trong hang động, được đo ở điểm 100m. Tượng Nữ thần Tự do có thể đặt vào đây khá thuận tiện mà vẫn còn dư đến 7m. Phần rộng nhất được khảo sát đến nay là 103m. Phòng hang này tiếp tục một phòng hang rộng cỡ đến km mà một máy bay cỡ nhỏ có thể bay vào hang động, hoặc thậm chí là cả đội bay. Thật tốt nếu chúng ta có thể quay lại ở trạm đầu tiên và sau đó sải chân mà nằm nghỉ rồi.// Được rồi.

Thế kỷ 21 rất khó để tìm ra điều vĩ đại của tự nhiên nhưng có thật

Anh có thể chiếu sáng ở điểm mục tiêu cần đo …

Limbert biết rằng hang động này còn dài hơn và rộng hơn cả hang Deer, nhưng ông vẫn cần một khu vực có kích thước lớn hơn để đảm bảo danh hiệu này. Chiếu lên chỗ cao hơn chỗ Jonathan đang đứng. Bây giờ độ dài này là hơn 4km và hang Deer vẫn giữ danh hiệu là hang động lớn nhất thế giới. Những hy vọng còn nằm trong bức tường kia nhưng cả đoàn chỉ còn 3 ngày nữa thôi và vấn đề đang ngày càng khó khăn hơn. Những hố sụt này mang đến ánh sáng nhưng chúng cũng cho phép thời tiết từ bên trên chiếu xuống thấm vào hang động.

Jonathan?// hãy đến gần hơn một chút?

Vui lòng đi. Bây giờ chúng ta gặp vấn đề về mây phủ từ bên trên xuống.// Bên phải.

Điều này phải chính xác tuyệt đối nếu không có mây phủ trên đường đi mà có trường hợp này vượt qua phía bên kia … có một điều là cho nó khó hơn.

Người Mỹ thấy những gì trong Sơn Đoòng họ gọi là thần thoại
bởi sự tự nhiên hương, không như bầu chọn thái quá cho Hạ Long.

Một trong những mối nguy hiểm kỳ lạ của việc khảo sát trong một hang động có kích thước cỡ này. Khi tầm nhìn hạn chế nghĩa là cả đoàn phải dừng khảo sát ở đây. Quả là một bước lùi kinh khủng. Họ đang hết thời gian để có thể đến được với phần cuối cùng của hang. Limbert phải đưa ra một quyết định cứng rắn để tiết kiệm thời gian. Ông gửi hai chuyên gia leo núi giỏi nhất là Sweeney và Clark đi tiếp để đặt máy bấm trên bức tường không chắc chắn này như thế phần còn lại của cuộc thám hiểm có thể tiến hành vào ngày mai.

Phạm Thị Liên Hoa (GIZ) dịch,
Ảnh của nhiếp ảnh gia: Carsten Peter, National Geographic.